Biorąc pod uwagę wszystkie za i przeciw, trudno się nadziwić, że w takich nowoczesnych czasach, jak okres międzywojenny, gentlemani wciąż uczestniczyli w tym przeterminowanym przedstawieniu, jakim były już wtedy pojedynki. Mnie osobiście fascynują starcia honorowe i całe związane z nimi postępowania nie dlatego, że były spektakularne, romantyczne, czy też nierzadko wręcz śmieszne. Poświęcam im tyle…
Na warszawskiej Woli w sobotę po „fajerancie” można ujrzeć, wprawdzie coraz rzadziej, następujący obrazek: Środkiem chodnika przewala się trzech należycie zawianych „cwaniaków”. Zobaczyli samotnego przechodnia. Jeden do drugiego szepce porozumiewawczo: – Antek, będzie magiel? A Antek już zdzielił nieszczęsną ofiarę po kapeluszu. W te pędy podbiega drugi kamrat: – Osoba się narywa? Osoba się trąca?…
Pisałem wcześniej o sytuacji polskich oficerów zamkniętych w niemieckich oflagach w czasie II wojny światowej. Nie był to jednak problem wyłącznie Polaków. W obozach jenieckich, o zachowanie honoru żołnierskiego walczyli również przedstawiciele innych narodów. We wszystkich armiach ucieczki stały się symbolem walki jeńców z wrogiem, a motyw ten znalazł sobie też należne miejsce w kulturze…
Wyobraźcie sobie, że od dziecka wmawia Wam się, że oficer to ucieleśnienie cnót rycerskich. Jest odważny, nieugięty i szlachetny, rozniesie wroga na szablach albo odda życie w walce. Zostajecie więc jednym z nich i wszystko co od tej pory robicie odnosicie właśnie do tych cnót. Co by nie było, jesteście i będziecie elitą narodu, która…
Kiedy mówię o pojedynkach, zawsze staram się przekazać kluczową dla mnie rzecz – ich nieuniknioność. Do dziś mówi się źle i ironicznie o pojedynkujących się mężczyznach (jak w książce A. Lisak, Miłość, kobieta i małżeństwo, na którą w swoim komentarzu zwrócił mi uwagę użytkownik Archeologia na portalu klid.pl), a zupełnie nie bierze się pod uwagę motywacji…
Pisałem już o tym, że gentlemani tworzyli bardzo ściśle związaną grupę społeczną kierującą się własnymi zasadami. Najważniejszą dla nich wartością była solidarność między jej członkami, którą określano honorem. Jeśli ktoś występował przeciw zasadom honoru – rozbijał solidarność i jedność grupy, podważał jej prawo do stanowienia elity. Jedną z instytucji jakie powstały na bazie tej solidarności…
Najpopularniejszy polski kodeks honorowy, autorstwa Władysława Boziewicza, zadedykowany jest gentlemanom, z adnotacją, że: Określenie powyższe usuwa zatem kobietę z pod mocy obowiązującej przepisów honorowych, dając tem samem wyraz swej średniowiecznej genezie i czyniąc zadość zasadzie francuskiej, określającej kobietę, jako „impropre au duel”.
Ostatnio dodałem w zakładce „Książki” (obecnie: „Bibliografia”) listę wszystkich znanych mi polskich kodeksów honorowych, czyli podręczników do prowadzenia spraw honorowych i pojedynkowania się. Pomagały one w ocenie zachowania gentlemanów, których oskarżano o sprzeciwianie się zasadom honoru. Były więc ważnym narzędziem wykluczania lub włączania jednostek do elity. Kodeksy nie były jednak usankcjonowane przez prawo państwowe, a…
Kiedyś jak słyszałem słowo „pojedynek”, to zaraz sobie wyobrażałem dwóch mężczyzn wściekłych na siebie ponad wszystko i gotowych wzajemnie się pozabijać. Trochę byłem później zaskoczony jak się dowiedziałem, że zasady starć honorowych dążą do tego by ograniczyć możliwość zabicia a nawet zranienia. Kodeksy honorowe podają tylko trzy rodzaje broni możliwych do wykorzystania w walce. Tzw….
Kategorię „honoru” stosuje się do różnych środowisk w różnych epokach. Każda grupa społeczna bowiem wytwarzała sobie jakąś własną wersję honoru. Jednak ten, o którym mówimy na tym blogu właściwy był tylko dla nielicznej grupy ludzi. W najsłynniejszym polskim Kodeksie Honorowym, spisanym przez Władysława Boziewicza, widnieje taka definicja: „Pojęciem osoby, zdolnej do żądania i dawania satysfakcji…
